به گزارش بازار انرژی میثم جعفرزاده کارشناس ارشد حوزه انرژی با اشاره به واکنشهای اخیر نسبت به اظهارات مسئولان حوزه سوخت اظهار داشت: نقد سخنان مسئولان و شیوه اطلاعرسانی آنان ضروری است و هیچ اظهارنظری نباید از بررسی کارشناسی مصون باشد؛ اما نباید اجازه داد اصل مسئله در حاشیه مناقشات رسانهای فراموش شود. واقعیت این است که کشور با چالشهای ساختاری در تولید، تأمین، توزیع و مصرف حاملهای انرژی مواجه است؛ چالشهایی که با جدال بر سر جملات برطرف نخواهند شد
.
وی افزود: «در شرایط جنگی نمیتوان با نسخههای مدیریتی دوران عادی، امنیت انرژی کشور را تضمین کرد. شرایط غیرعادی به آرایش جدید حکمرانی انرژی، سناریوهای چندلایه مدیریت بحران، ذخایر راهبردی و برنامههای عملیاتی برای استمرار خدمات زیرساختهای حیاتی نیاز دارد.» تابآوری انرژی باید از یک مفهوم نظری به شاخصی عملیاتی در تصمیمگیریهای کلان کشور تبدیل شود
.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به ارتباط مستقیم ناترازی گاز و پایداری تولید برق تصریح کرد: مسئله سوخت کشور صرفاً به بنزین و حملونقل محدود نمیشود. در دورههای اوج مصرف گاز، کاهش سهم تحویلی به نیروگاههای حرارتی، وابستگی آنها به سوخت مایع را افزایش میدهد و میتواند فشار مضاعفی بر ذخایر گازوئیل و نفت کوره وارد کند. در شرایط جنگی، اختلال در تأمین سوخت نیروگاهها میتواند پیامدهایی فراتر از صنعت برق داشته باشد و استمرار فعالیت صنایع، مراکز درمانی و زیرساختهای حیاتی را تحت تأثیر قرار دهد
.
جعفرزاده تأکید کرد: «امنیت تأمین سوخت نیروگاهها، بخشی جداییناپذیر از امنیت شبکه برق و تابآوری ملی است.» مدیریت یکپارچه زنجیره گاز و برق، تأمین بهموقع سوخت جایگزین، تقویت ذخایر عملیاتی نیروگاهها و تدوین سناریوهای اضطراری باید در اولویت قرار گیرد
.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: شدت بالای مصرف انرژی، بهرهوری پایین بخشی از ناوگان حملونقل، محدودیت سرمایهگذاری و قاچاق فرآوردههای نفتی، بهویژه گازوئیل، از دیگر ابعاد ناترازی سوخت هستند. مقابله با این وضعیت نیازمند اصلاح نظام تخصیص، رهگیری هوشمند زنجیره توزیع، کاهش انحراف سوخت از شبکه رسمی و ارتقای بهرهوری است. نمیتوان از مردم انتظار اصلاح مصرف داشت، اما همزمان نسبت به اتلاف منابع و ناکارآمدیهای ساختاری بیتفاوت بود
.
این کارشناس حوزه انرژی با تأکید بر مسئولیت دولت در مدیریت پیامدهای اجتماعی تصمیمات گفت: «امنیت انرژی بدون امنیت روانی جامعه، معادلهای ناقص است.» در شرایطی که مردم با فشارهای اقتصادی و نگرانیهای معیشتی مواجهاند، هرگونه تصمیم یا اظهارنظر درباره قیمت، سهمیه و محدودیتهای سوخت باید با اطلاعرسانی دقیق، هماهنگ و مسئولانه همراه باشد. بیان واقعیتها ضروری است، اما نحوه بیان آنها نباید موجب افزایش نگرانی و نااطمینانی غیرضروری در جامعه شود
.
وی افزود: حکمرانی انرژی مجموعهای از اجزای بههمپیوسته است؛ از مدیریت منابع و زیرساختها تا اقتصاد خانوار، اعتماد عمومی و تابآوری اجتماعی. «نمیتوان تنها برای تراز تولید و مصرف برنامه داشت، اما ظرفیت تحمل اقتصادی و روانی جامعه را در معادلات تصمیمگیری نادیده گرفت
.«
جعفرزاده با اشاره به همراهی مردم در شرایط دشوار کشور اظهار داشت: «مردم ایران در این شرایط حساس، با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای معیشتی، محکم پای کشور ایستادهاند. این همراهی، سرمایهای بزرگ برای تقویت تابآوری ملی است و مسئولیت مدیران را سنگینتر میکند.» دولت باید ضمن صیانت از امنیت روانی مردم و شنیدن نارضایتیهای واقعی آنان، زمینه بهرهگیری از ظرفیت مشارکت آگاهانه و داوطلبانه جامعه را در مدیریت مصرف و کاهش اتلاف انرژی فراهم کند
.
وی تصریح کرد: مشارکت مردم نباید صرفاً به درخواست صرفهجویی محدود شود. اعتمادسازی، شفافیت در تصمیمات، ارائه مشوقهای مؤثر و توزیع عادلانه هزینهها و منافع اصلاحات، پیششرط همراهی پایدار جامعه است. نباید هزینه ناکارآمدیهای ساختاری را بر دوش مردمی گذاشت که در سختترین شرایط، مسئولانه در کنار کشور ایستادهاند
.
جعفرزاده در پایان تأکید کرد: «امروز مسئله اصلی این نیست که چه کسی چه گفته است؛ مسئله این است که برای تأمین پایدار سوخت، مهار قاچاق، پایداری تولید برق و افزایش تابآوری انرژی کشور چه کردهایم. کشور در شرایط ویژه به تصمیمات بزرگ، برنامههای عملیاتی و مدیریت یکپارچه نیاز دارد، نه فرسایش ظرفیتهای ملی در مناقشات رسانهای
.«
وی خاطرنشان کرد: «نباید اصل بحران را قربانی حاشیهها کنیم و نباید به بهانه حل بحران، معیشت و امنیت روانی مردم را نادیده بگیریم. آرایش جدید حکمرانی انرژی باید بر سه پایه استوار باشد: تابآوری زیرساختها، تصمیمگیری علمی و اعتماد عمومی
.«