بازار جهانی نفت همواره متاثر از موضوعات سیاسی اقتصادی در دنیا است و نسبت به این موضوعات و سیاستگذاری ها واکنش نشان می دهد. یکی از آن موضوعات جنگ بین روسیه و اوکراین بود که تبعات افزایش قیمت جهانی را در پی داشت. اما پایداری این بالا بودن قیمت نفت هم با تداوم این جنگ همچنان ادامه دارد چون به نظر می رسد قطب های اقتصادی دنیا یعنی روسیه، چین، اروپا و آمریکا از این جنگ بهره می برند. اما اینکه این بهره مندی چگونه است و چه تبعات و چالش های را به دنبال دارد، در ادامه آن را مورد ارزیابی قرار می دهیم.
آن طور که شواهد نشان می دهد، جنگ بین روسیه و اوکراین ادامه دار خواهد بود و نشانه ای از پایان جنگ وجود ندارد و به نظر می رسد این جنگ، منافعی برای قطب های بزرگ اقتصادی دنیا در پی دارد. از یک طرف امریکا و اروپا از بروز این جنگ فرصت مناسبی برای ضربه زدن به روسیه پیدا کرده اند و سعی می کنند با فرسایشی کردن جنگ از این فرصت استفاده کرده و لطمات بسیاری به روسیه وارد کنند و تا جایی پیش روند که حتی این لطمات منجر به تغییر حکومت در روسیه و یا ایجاد بحران های سیاسی در روسیه شود.
از طرف دیگر خود روسیه نیز تمایلی به ادامه جنگ، حداقل تا پایان زمستان امسال دارد. زیرا غربی ها به شدت به منابع نفتی و گازی روسیه وابسته هستند و این وابستگی خود را در زمستان بیشتر نشان می دهد و روسیه می تواند از این وابستگی در ضربه زدن به غرب و آمریکا بهره ببرد و قطعا با توجه به شواهد، این وابستگی اثر خود را درزمستان بیشتر نشان خواهد داد.
همانطور که در طول پنج ماه گذشته شاهد بودیم، اروپا و آمریکا بحران های انرژی را پشت سر گذاشتند و این بحران ها، بویژه در صنایع اروپا خود را به شدت نشان می دهد. به عنوان مثال صنعت آلمان که مصرف کننده انرژی دنیاست زیان های بسیار سنگینی را به لحاظ مالی متحمل شده است. همچنین در دیگر کشورهای اروپایی نیز این زیان های مالی ناشی ازافزایش قیمت نفت و یا حامل های انرژی خسارات جبران ناپذیری پدید آورده که این خسارات حتی به اعتراضات و فشارهای مردمی در چندین کشور اروپایی هم منجر شده است.
در آمریکا هم به دلیل افزایش جهانی حامل های انرژی به ویژه بنزین، به شدت تحت تاثیر افکار عمومی مردم خود قرار گرفته و این کشور در طول یک ماه گذشته تمام تلاش خود را برای کاهش قیمت بنزین و قیمت جهانی نفت خام به کار گرفته است. تلاش های آمریکا برای مواجهه با این بحران از افزایش نرخ بهره تا سفر بایدن رئیس جمهور آمریکا به خاورمیانه و عربستان ادامه یافت تا بتواند راهکاری برای کنترل قیمت جهانی نفت پیدا کند؛ اما همانطور که شاهد بودیم این تلاش ها تاثیر چندانی در قیمت جهانی نفت به همراه نداشته است.
دولت آمریکا به دلیل انتخابات کنگره که حدودا دو ماه آینده است به شدت تمایل دارد تا قیمت جهانی فعلی نفت و بنزین را بشکند تا در حد امکان از فشار افکار عمومی فاصله بگیرد؛ افزایش نرخ بهره هم از آن دسته اقداماتی بود که دولت امریکا بعد از سالیان سال مجبور به انجام آن شد اما این اقدام نیز نتوانست جبرانی برای مواجهه با بحران های انرژی بویژه بنزین شود.
موضوع اصلی و بنیادین دیگری که می توانیم از آن به عنوان تبعات قیمت حامل های انرژی و قیمت نفت خام جهانی بیان کنیم، تداوم این جریانات و چالش های انرژی در اروپا و آمریکا و تبدیل آن به یک بحران جدی در زمستان پیش روست. این چالش سوخت و افزایش قیمت نفت تاثیر زیان بار خود را از اواخر پاییز و زمستان بویژه با سرد شدن هوا نشان خواهد داد.
همواره با شروع فصل سرما نیاز به مصرف گاز در اروپا تشدید خواهد شد وهمچنین این نیاز به انرژی تاثیر خود را به افزایش قیمت جهانی نفت خام خواهد گذاشت. به دلیل افزایش مصرف سوخت بیشتر در فصل زمستان، پیش بینی افزایش قیمت نفت خام و گاز در دنیا وجود دارد و این پیش بینی قیمت نفت خام تا 140 و 150 دلار در هر بشکه نیز پیش خواهد رفت و دنیا شاهد سیر صعودی بهای نفت در زمستان پیش رو خواهد بود که می توانیم از آن به عنوان زمستانی پرحادثه یاد کنیم.
با این رویکرد روشن است که روسیه تمام تلاش خود را خواهد کرد تا این وابستگی و تبعات آن که افزایش قیمت نفت است رخ دهد چون در غیر این صورت اگر قیمت نفت کاهش یابد روسیه به لحاظ مالی دچار ضرر و زیان بسیاری خواهد شد. روسیه از این افزایش قیمت نفت منافع بیشماری را کسب کرده است که اگر به آمارهای درآمدی این کشور مراجعه کنیم می بینیم در حال حاضر درآمد روسیه نسبت به 6 ماه قبل روند افزایشی داشته است، این افزایش درحالی است که روسیه با چالش های جنگ مواجه است و حتی در فروش نفت نیز اگر تخفیف هایی را هم لحاظ کند باز به دلیل بالا بودن بهای نفت، میانگین درآمد روسیه حتی بالاتر از زمان آغاز جنگ با اوکراین می شود.
تحریم ها نیز از جمله دلایل دیگری است که روسیه علاقمند به بالابودن قیمت جهانی نفت است؛ اگر افزایش قیمت جهانی نفت نبود روسیه با تحریم های اروپا و آمریکا دچار ضرر و زیان شدیدی می شد؛ پس روس ها تمام تلاش خود را خواهند کرد تا قیمت جهانی نفت و گاز در دنیا به بالاترین حد ممکن خود در پاییز و زمستان پیش رو برسد و در پی آن هم چالش سوخت و انرژی در آمریکا و اروپا تشدید شود تا روسیه بتواند از امتیازی که با راه اندازی این جنگ به دست آورده است در این مقطع زمانی به نفع خود بهره برداری کند.
زمستان امسال برای کشورهای اروپایی بسیار سخت خواهد بود، زیرا منابع سوخت و فرآورده در این کشورها به قدری نیست که زمستان امسال را سپری کنند، زیرا در زمستان مصارف خانگی سوخت افزایش می یابد، این منجر به کمبود سوخت برای نیاز صنایع در اروپا خواهد شد و این امر قطعا لطمات جبران ناپذیری به صنایع وارد خواهد کرد. در حال حاضر که در نیمه تابستان هستیم به دلیل افزایش قیمت جهانی نفت، صنعت اروپا مثلا آلمان که قطب صنعت اروپاست، دچار سراشیبی تندی است و قطعا این صنایع در فصل زمستان با افزایش مصارف خانگی و کمبود سوخت، دچار بحران بیشتری خواهند شد و با این رویکرد پیش بینی می کنیم بازار انرژی در زمستان امسال با چالش های متعددی روبرو شود و افزایش بهای نفت نیز در زمستان پیش رو به بالاترین سطح رکورد تاریخی خود خواهد رسید.