ماهنامه دنیای انرژی، جهت دستیابی و دریافت چندین پرسش اساسی به سراغ دکتر جهانگیر پورهنگ مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات  دریایی ایران رفته است تا اولا مطلع شود که در حال حاضر شرکت تاسیسات دریایی چه پروژه‌هایی را در دست اقدام دارد؟ و دوم اینکه، با هجمه‌ها و فشارهای گذشته اعم از دزدیدن دکل حفاری و یا ادعای ورشکستگی به این شرکت، چگونه توانسته است از این گفتمان گذر کند؟ و یا دیگر پرسش‌های مطرح شده ایی که در گفتگوی کامل ما با مدیرعامل این شرکت بوده و شما خواننده گرامی مشروح آن را در ادامه می‌خوانید. اما لازم به ذکر است که دکتر پورهنگ، مدت اندکی است که سکان مدیریت شرکت را بر عهده دارد.
 
مریم میخانک بابایی
 
توضیحاتی در خصوص وضعیت فعلی شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران ارائه دهید.
پایه‌های اولیه شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران در اوایل دهه 70 بنابر نیاز صنعت نفت و گاز تاسیس شد. جای چنین شرکتی در بدنه مجموعه شرکت ملی نفت ایران خالی بود. این نیاز به درستی تشخیص و مقدمات آن فراهم گردید. ابتدا با کشتی‌های لوله گذار که لنگرانداز بودند کار شروع شد این کشتی‌ها سرعت بسیار پایینی دارند. در ابتدا که در خلیج فارس لوله گذاری شروع شده بود می‌توانستیم از کشتی‌های لنگرانداز استفاده کنیم اما در حال حاضر  به دلیل افزایش لوله‌های زیر دریا  که بیش از 5 هزار کیلومتر است نمی‌توانیم از این نوع کشتی‌ها استفاده کنیم بنا براین نیاز بر این است که از پیشرفته ترین تجهیزات روز دنیا استفاده کنیم. لذا ما از شناورهايي استفاده مي‌كنيم که بتواند بدون نياز به لنگراندازی موقعيت گيري کند. درحال حاضر از شناورهایی که به آن دی پي گفته می‌شود و مجهز به سيستم موقعيت‌گيري ديناميك هستند، استفاده می‌شود. اگر از کشتی هاي لنگري استفاده شود به دلیل حجم لوله‌های مستقر در کف دریا ممکن است در هر میدانی به لوله‌های قدیمی آسیب وارد شود. شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران داراي 15 فروند شناور فراساحلي ملكي با كاربري مختلف، از جمله جرثقيل دار، لوله گذار، غواصي، لايروبي، مسكوني و غيره است كه برخي از آن‌ها به عنوان شناورهاي منحصر به فرد و خاص در منطقه، عمليات‌هاي نصب سنگين و لوله گذاري و غواصي عميق را انجام مي دهند. اکثر سکوهای نفتی وگازی که می‌بینید بعد از دهه 1380 توسط شناورهای این شرکت نصب شده است. ساخت سکوها و جکت در یارد خرمشهر شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ایران ساخته می‌شود. گفتنی است این یارد توانایی خدمت رسانی به یاردهای سراسر کشور را دارد؛ تاکنون حدود 40 سکو و جکت از اوسط دهه70 تا سال 1400 توسط شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ایران ساخته شده و این مهم توسط نیروهای بومی و متخصص این شرکت انجام شده است.
در مورد مشارکت با خارجی‌ها بگویید و اين که از چه سالی دقیقا خودتان باتمام توان کار را پیش بردید؟  
از سال 1384 به بعد ما به خودکفایی رسیدیم البته در مقاطعی پرسنل خارجی با ما همکاری می‌کردند. مثلا در حوزه جوش اتوماتیک نیروهای خارجی همکاری دارند. البته برخی پرسنل متخصص دريانورد، نیروی خارجی هستند که کمتر از 5 درصدند، اما در مجموع نیروی‌های فنی ما در حوزه مهندسی ساخت، نصب سازه، لوله گذاری و غیره همه از نیروهای داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حوزه مهندسی و طراحی نیز از دهه 90 به بعد تمامی طراحی‌ها توسط مهندسین این شرکت انجام شده است كه از آن جمله مي توان به طراحی خط لوله، لوله گذاری، ساخت سازه‌های دریایی و نصب آن‌ها اشاره كرد. البته قابل تامل است که لوله گذاری  در بخش دریا انجام می‌شود که کار تخصصی و دشواری است. لوله‌ها باید در عمق 70 تا 80 متری دریا قرار گيرند. یکی از          ويژگي هاي منحصر به فرد شرکت، مهندسین ما هستند. البته شرکت‌های دیگری در ایران هستند که این کار را می‌کنند اما به جرات می‌توان گفت مهندسين شركت مهندسي و ساخت تاسيسات درياي ايران نيروهاي متخصص در منطقه هستند.
چه دستاورد و شاخصی را می‌توانید برای شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران طی این سال‌ها در نظر بگیرید؟
علاوه بر احداث 40 سکوی نفت و گاز در خلیج فارس، طی 20 سال گذشته بالغ بر 5 هزار کیلومتر لوله گذاری در دریا انجام دادیم. لوله‌ها در سایزهای مختلف از 20 تا 36 اینچ هستند. البته شرکت‌های موازی دیگری، سکو ساخته‌اند اما شناورهای ما آن سکوها را نصب کردند؛ یعنی باز هم ما در نصب سکوها همراه بوده‌ایم. شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ایران یک شرکت خصوصی است و باری بر دوش شرکت ملی نفت ایران ندارد درحالیکه ارزش افزوده چند صد میلیارد دلاری دارد. این شرکت زیرمجموعه صندوق بازنشستگی نفت است و ايجاد كننده درآمد ارزي و ريالي برای کشور است. در واقع شركت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران یک فعالیت دو وجهی دارد یعنی هم باید به عنوان شرکتی خصوصی درآمدزایی و ایجاد ثروت کند و هم اقداماتی را برای پروژه‌های ملی انجام دهد. پس وظیفه ملی بر دوشش بوده است و بسیاری مواقع به قیمت تمام شده هم نگاه نکرده و هدف انجام پروژه بوده است. نمونه‌هایی داشتیم که پروژه‌هایی را دیگر پیمانکاران نتوانستند انجام دهند و ما بدون اینکه قراردادی داشته باشیم به دلیل اهمیت پروژه کار را شروع کردیم. نمونه‌اش لوله گذاری جزیره سیری به عسلویه بود که انجام دادیم و نزدیک به 300 کیلومتر کار را پیش بردیم و رکورد نصب در کوتاه ترین زمان را ثبت كرديم. به همین دلیل می‌گویم که فعالیتی دو وجهی داریم. مثلا شرکت‌های خصوصی قبل از انجام تشریفات قانونی کاری انجام نمی‌دهند اما شركت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران شرکتی است که نگاه کسب و کار و نگاه امنیت انرژی ملی را دارد و به همین دلیل شرکتی منحصر به فرد است.
الزام و یا بعضا اجبار به انجام پروژه‌ای را هم داشتید یا اینکه با بررسی‌ها منافع خود را پیش گرفتید؟
دو موضوع مطرح است. اینکه اگر منظورتان اشاره به پروژه مذکور است باید بگویم که طبیعتا ما مجانی کار نکردیم و درآمد زایی هم برای ما داشته است اما اینکه ما در برخی پروژه‌ها به دنبال مناقصه برویم و برنامه ریزی داشته باشیم هم نبوده است. اساسا برخی از پروژه‌ها مستقیما به ما واگذار شده و ما به عنوان پروژه ملی آن‌ها را انجام داده‌ایم. مثلا شرکت ملی نفت ايران از ما خواسته است تا به سرعت پروژه را انجام دهیم. چون ظرفیت اجرایی تاسیسات دریایی بالاست و همه این را می‌دانند و این که غیر از ما شرکت دیگری با این میزان ظرفیت و توان تخصصی در دسترس نبوده و قطعا ما می‌توانیم پروژه را تمام کنیم.   
می‌توان گفت بیشتر فعالیت‌ها و اقدامات شما با ترک تشریفات صورت می‌گیرد؟
اکثرا به این شکل بوده، چون همان طور كه اشاره كردم کسی امکانات ما را ندارد. اما بسیاری از مواقع نیز در مناقصه شرکت می‌کنیم و برنده می‌شویم و ممکن است آن پروژه با زیان هم تمام شود. مثلا پروژه‌ای بوده که با افزایش نرخ ارز مواجه بوده و ما ضرر کردیم. ببینید ما شرکتی خصوصی  هستیم و اگر ضرر کنیم کسی ضرر ما را جبران نمی‌کند.  
در حوزه نگهداشت لوله‌های نفت کف دریا بگویید که آیا مسئولیت آن‌ها با شماست؟
وقتی  لوله گذاری کردیم تا 18 ماه دوره نگهداری و تعهد ما به قرارداد است اما پس از این زمان، دیگر تعهدی در این خصوص نداریم.
شناورهای شركت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران دارای چه پروتکل‌های بین المللی برای نگهداشت هستند؟
نگهداشت شناورها بر اساس پروتکل‌ها و كنوانسيون هاي بین المللی است . چون این کشتی‌ها خاص هستند و با شناورهاي باربري متفاوتند و شرايط نگهداري ويژه اي دارند. تعمیرات و نگهداشت این شناورها نیز بسیار خاص است و هر شرکتی نمی‌تواند راهبري آن‌ها را انجام دهد. هر 5 سال یکبار باید براي انجام بازرسي‌ها و اورهال و هر 2.5 سال یکبار بازرسی مختصر نياز دارند. اینها مبنای پروتکل است. از سوی دیگر این کشتی اگر استندبای باشند و دو سال هم کاری نداشته باشند باید 50 نفر پرسنل به صورت دائمی بر روی اینها باشند و این پرسنل باید حقوق بگیرند و اصلا نمی‌توانیم بگوییم که حالا که کار نیست با 20 نفر کار کنیم تا حقوق کمتر بدهیم. بنابراین ما به دلیل پرچمی که داریم و کلاس (گواهي نامه) این شناورهاست باید این قوانين را رعایت کنیم. اگر تعمیرات را انجام ندهیم نیز کلاس (گواهينامه) ما باطل می‌شود.
در مورد هر یک از پروژه‌هایی که دارید توضیح دهید. همکاری شما با پروژه فرزاد ب در چه مرحله ایی است؟
در این پروژه ما جاكت فرزاد ب را طراحي كرده و مي سازيم و نصب می‌کنیم تا دکل حفاری نيز روی آن مستقر شود. انتظار داریم تا قبل از پایان سال جاری جاكت فرزاد ب توسط شركت مهندسي و ساخت تاسيسات دريايي ايران در موقعيت نهايي خود نصب شود و پس از آن دکل حفاری روي آن مستقر شود. در این میدان مشترک گازي کار حفاری و توسعه ميدان صورت نگرفته است درحالیکه بخش عمده‌ای از این میدان مشترک در خاک ایران است. البته شرکت پتروپارس کار حفاری را انجام می‌دهد و متعاقب آن بخش تاپ سايد سایت (سکوی بهره برداری) ساخته شود و تولید از آن میدان شروع می‌شود.
یکی دیگر از پروژه‌های ما طرح توسعه پروژه بلال است البته در پروژه بلال شرح كار ما ساخت تاپ سايد آن است. حفاري سكوي بلال از آذرماه سال جاري شروع شده كه ساخت عرشه ميدان گازي بلال با شركت مهندسي و ساخت تاسيسات دريايي ايران است. اتمام ساخت سكوي بلال با وزن تقريبي 2300 تن به همراه 1200 تن متعلقات تا پايان سال آينده در دستور كار شركت است تا پس از اتمام حفاري 8 حلقه چاه و لوله گذاري خط لوله بين فازي به قطر 20 اينچ از سكوي بلال به سكوي فاز A12 نصب و راه اندازي خواهد شد. هدف از توسعه اين ميدان گازي، توليد روزانه 500 ميليون فوت مكعب در روز خواهد بود.


پروژه ایلام ابوذر چگونه است؟
پروژه ايلام-ابوذر از پروژه هاي اولويت‌دار شركت ملي نفت ايران است كه مراحل اجرايي آن توسط شركت مهندسي و ساخت تاسيسات دريايي ايران در حال انجام است. با تكميل اين پروژه انتقال نفت، توليد به ظرفيت اسمي از سكوي اصلي و سكوهاي اقماري حوزه گازي ابوذر با توليد روزانه 100 هزار بشكه از طریق این خط از سر گرفته خواهد شد. در حال حاضر، اين پروژه در سه جبهه كاري جزيره خارك شامل احداث خط لوله خشكي جديد و حفر كانال نزديك به خشكي، فعاليت‌هاي روي سكوهاي ابوذر و ايلام و لوله‌گذاري دريا به طول 73 كيلومتر بين سكوي AB ابوذر و جزيره خارك در دستور كار قرار دارد. تمامي فعاليت هاي مهندسي، تامين كالا، پوشش لوله‌ها و احداث خطوط لوله خشكي و دريا و همچنين فعاليت‌هاي نصب رايزرهاي جديد روي سكوها بر اساس توانايي‌ها و امكانات شركت و با بكارگيري كارخانه پوشش لوله خرمشهر و شناورهاي اصلي اين شركت در حال انجام است. شناور "سي‌مستر" به عنوان شناور لوله‌گذار و شناور "سي 110 " به عنوان شناور نصب رايزرها و فعاليت‌هاي زيرسطحي در اختيار اين پروژه است. با احداث اين پروژه، انتقال نفت و گاز همراه از ميدان عظيم نفتي ابوذر يه جزيره خارك بصورت پايدار تحقق خواهد يافت.
پروژه فروزان تاسیسات دریایی در چه مرحله ایی است؟
این پروژه به دلیل تغيير شرح كار و مشکلات مالی و تغییر نرخ ارز چند سالی متوقف شده است البته بررسی تعدیل آن از سوی شرکت ملی نفت و سازمان برنامه و بودجه انجام شده است. شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران بر ادامه آن با شرايط جديد توافق کرده است. تمام بندهاي الحاقیه با شرکت نفت فلات قاره مورد توافق قرار گرفته و آماده است و اگر شرکت ملی نفت ايران توافق کند و منابع مالی را تامین کند ما شروع به کار می‌کنیم. اینکه پیش بینی اعتبار چه زمانی در شركت نفت صورت خواهد گرفت خبر ندارم ولی احتمالا روش‌های تامین مالی باید از منابع داخلی و صندوق توسعه ملی یا فاینانس باشد. اگر تامین مالی نشود پیشرفتی نخواهد داشت. البته سازه سكوي مسكوني تكميل و رنگ آمیزی شده است و بخشی از کالای سكوي  فرایندی آن آماده شده و بخشی ساخته شده است. اما طبقات روی هم قرار نگرفته است و باید خریدهای آن و ساير خريدهاي پروژه انجام شود و منتظریم تا تامین اعتبار و نهايتا الحاقيه مالي- زماني امضا شود که کار را دنبال کنیم.
در مورد پروژه جاسک شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران بگویید که در چه مرحله‌ای است؟
این پروژه بیش از 80 درصد پيشرفت فيزيكي دارد كه شامل ساخت سه SPM یا گوی شناور است. همانطور که می‌دانید یک خط لوله توسط شركت مهندسي و توسعه نفت قبلا اجرا شده است كه نفت را از گوره به مخازن جاسك منتقل مي نمايد که کشتی‌ها بتوانند در آن پایانه بارگیری کنند. این خط، تنگه هرمز را دور زده و به جاسک رسیده است و در دریای عمان سه SPM یا گوی شناور باید نصب کنیم. در طول مسير تلمبه خانه‌هایی نصب شده است و در جاسك نيز 10 ميليون بشكه ظرفیت ذخيره نفت وجود دارد که قبلا ساخته شدند تا نفت در آنجا ذخیره شود و از آنجا به کشتی‌ها منتقل شود. همانطور که می‌دانید از جاسك (كوه مبارك) تا گوی‌های شناور باید فاصله‌ای وجود داشته باشد تا بارگیری نفت صورت گیرد و این کشتی‌های نفتکش باید با فاصله 5، 7 و 9 کیلومتر  از ساحل کنار هم قرار بگیرند. چند روز پیش ( در دی ماه 1404 ) کشتی‌های 2 میلیون بشکه‌ای آمدند و بارگیری انجام شده است. گفتنی است که هر سه این گوی‌ها ظرفیت یک میلیون بشکه در روز را دارند و یک SPM نصب شده و دو SPM دیگر در یارد خرمشهر در مراحل نهایی است و به محض اتمام به سرعت نصب خواهند شد و تقریبا پایانه کامل می‌شود. پس از نصب، سه کشتی می‌توانند پهلو بگیرند و عملیات بارگیری انجام شود. پیشرفت این پروژه 83 درصد است. خط لوله‌ها زیر دریا گذاشته شده است و يك گوی نصب شده و دو گوی دیگر در آینده‌ای نزدیک نصب می‌شوند و کار نهایی می‌شود. این طرح یکی از طرح‌های توسعه‌ای بزرگ کشور است که کارفرمای آن شرکت نفت و گاز پارس است.
با رقبای خودتان چگونه تعامل دارید؟
شركت مهندسي و ساخت تاسيسات دريايي ايران به لحاظ اسكادران شناورهاي فراساحل، ياردهاي ساخت و نيروي مهندسي و زنجيره‌‍ مهندسي، تامين، ساخت و نصب و راه اندازي و تاسيسات براي توسعه ميادين نفت و گاز در داخل كشور بي رقيب است. همچنين تنها شركتي هستيم كه در خارج از كشور نيز در توسعه ميادين نفت و گاز مشاركت داشته است. از نظر یارد اگر بخواهم بگویم، شرکت ایزوایکو در بندرعباس و شرکت صدرا در بندر بوشهر  برای ساخت سکو فعال هستند. یک مجموعه دیگر در قشم است و چند شرکت دیگر هستند که سکو می‌سازند. نکته حائز اهمیت اینکه کشتی‌های لوله گذار در کشور متعلق به شرکت تاسیسات دریایی هستند و از نظر کشتی که جرثقيل دار با ظرفيت بالاست بیشترین امکانات متعلق به تاسیسات دریایی است. شناور خاصي برای غواصی عمیق و مخصوصی داریم که اینها از مزیت‌های شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران است.
چند شرکت زیرمجموعه دارید؟
در راستاي چابك سازي و تسريع در انجام پروژه‌ها، تعدادي شركت زير مجموعه با فعاليت هاي مشخص تاسيس شده‌اند كه اهم آن‌ها شرکت "سكان اروند" است این شرکت بخش راهبری شناورها را بر عهده دارد. شرکت "ارتباطات پرشیا"، یکی دیگر از شرکت‌های فعال در حوزه دیجیتال و آی‌تی است. شرکت "نيلسان‌کیش" هم در حوزه ساخت و راه اندازي سكو و خطوط لوله نفت و گاز فعال است كه هم اكنون در حال  انجام بخشی از  پروژه ابوذر در خارک و پروژه بلال در خرمشهراست.    
می‌خواهیم قالب گفتگو را در مسیر دیگری تغییر دهیم. بیایید در مورد رکود شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران طی سال‌ها بگویید. اینکه حتی به این شرکت عنوان شرکتی ورشکسته داده شد و بعضا در حواشی از انحلال آن هم سخن به میان آمد. در این مورد بیشتر توضیح د هید.
در سال 89 یک سری قراردادهایی برای توسعه 4 تا 5 فاز پارس جنوبی بسته شد و ما در این پروژه‌ها تنها نبودیم. شرکت‌های اویک و قرارگاه و چند شرکت دیگر هم حضور داشتند و زمانی که دلار از یک هزار تومان به 4 هزار تومان افزایش یافت دیگر پیشبرد پروژه‌ها برای این شرکت‌ها ممکن نبود. اما در آن زمان به دلیل اهمیت پروژه‌ها از این شرکت درخواست شد فعالیت‌های خود را ادامه دهد و سپس بر اساس اسناد و فاکتورهای حسابرسی شده، هزینه‌ها را پرداخت کنند تا کار متوقف نشود و پیش برود. ما کار را انجام دادیم اما هزینه پروژه گاها بیش از دو برابر مبلغ اولیه قرارداد شد. البته بازپرداخت‌ها در چند مرحله انجام شد، اما همچنان از شرکت ملی نفت مطالبه داریم.
میزان مطالبات شرکت چه قدر است؟
تا زمانی که فرایند بررسی و حسابرسی ادعاهای شرکت تاسیسات نهایی نشود نمی‌توان مبلغ دقیق مطالبات را بیان کرد اما باتوجه به اسناد و مدارک جمع آوری شده به نظر می‌رسد این شرکت بیش از 450 میلیون دلار طلبکار است.
نکته دیگری که وجود دارد، در زمانی که پروژه‌های نسبتا زیادی به شرکت واگذار شده بود و گردش مالی شرکت یکباره افزایش یافته بود خیانت‌هایی شد که حکم محکومیت آنها هم از دادگاه لندن صادر شد و قوه قضائیه ایران هم این حکم را تایید کرده است. آن‌هایی که درگیر این موضوع بودند برخی از ایران فرار کردند. پرونده‌ها موجود است. پس یک بخشی از ضرر و زیان شرکت اين موضوع بود. از سویی دیگر در 5 سال گذشته پروژه قابل توجهی نداشته‌ایم .تصور کنید شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران پروژه‌هایی به مبلغ 4 میلیارد دلاری داشت اما به یکباره تبدیل به 400 میلیون دلار می‌شود با همان تعداد پرسنل و هزینه‌های جاری مالیات و بیمه و غیره، طبیعتا این‌ها ناترازی بوجود می‌آورد.
با توجه به توضیحات شما، علت عقب افتادن این شرکت به مدیریت مربوط نمی‌شود؟
حتما بخشی به مدیریت‌ها مربوط می‌شود اما شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ايران از زمان تاسیس تا به امروز در طول 30 سال فعالیت خود 11 میلیارد دلار پروژه گرفته است. در سال‌های اولیه درآمد کم بود به طوری که ساخت 8 سکو نفتی در دهه 90 انجام شده و چند صد کیلومتر لوله گذاری شد. در سالهای 1385 تا 1395 بیشترین پروژه‌ها به این شرکت واگذار شد. اما طی 5 سال گذشته کمتر از 400 میلیون دلار پروژه به شرکت واگذار شد در حالیکه تعداد پرسنل و هزینه‌ها کاهشی نبوده است. 
انتظارتان از نهادهای حاکمیتی چیست؟
بيش از 70 درصد از توليد گاز كشور و در حدود 15 درصد از توليد نفت خام كشور از ميادين فراساحلي انجام مي شود و شركت مهندسي و ساخت تاسيسات دريايي ايران نقش اساسی در توسعه این میادین داشته است. بنابراین این شرکت "بازوي توسعه و نگهداشت ميادين نفت و گاز" شرکت ملی نفت ایران در خليج فارس و درياي عمان بوده است. پس انتظار این است که به هر شکلی شده به این شرکت پروژه بدهند تا سرپا بماند. البته پروژه‌هایی که بازپرداخت آن‌ها به موقع انجام شود، اینکه فقط پروژه داشته باشیم و با انبوهی از مطالبات فایده‌ای ندارد. در صورتی می‌توانیم سرپا بمانیم که بتوانیم از پس هزینه‌ها بربیاییم و بدهکار پیمانکارها نباشیم. دغدغه‌ای که شناور نصاب دارد اين است كه باید به تعمیرات دوره‌ای خود برود و هزینه تعمیرات 7.5 میلیون دلار است تا این کشتی بتواند پرچم خود را حفظ کند. انتظار داریم مطالباتمان به موقع رفع شود تا از فشارهای مالی خلاص شویم و پروژه‌های بیشتری را انجام دهیم.
شما مطالباتی دارید و همچنان می‌گویید درگیر هزینه تعمیرات شناورها هستید فکر می‌کنید این رکود تا چه زمانی ادامه یابد و شرکت از این درآمد‌های سینوسی به درآمد پایدار برسد؟
طبیعتا اگر پروژه نباشد و منابع مالی به موقع تامین نشود، شرکتی با این وسعت را نمی‌توان با شناورهايي که بالای چند میلیون دلار فقط در حالت توقف هزينه دارند، حفظ کرد. این کشتی‌ها ماهانه بین 1 تا 1.5 میلیون دلار و سالانه بين 15 تا 18 میلیون دلار هزينه دارند  و این غیر از حقوق پرسنل است که رقم بالایی است و یا هزینه‌های یارد خرمشهر و دیگر هزینه‌های جاری شرکت و غیره را هم بايد در نظر بگيريم.
تحریم‌ها چه قدر برای شما زیان ده  بوده است؟
تحریم برای همه به ویژه ما عواقب نا خوشایندی دارد. تامین قطعات کشتی‌ها کار دشواری است که درحال حاضر فقط دو و سه کشور در دنیا می‌توانند قطعات را تامین کنند. کشتی‌های ما قطعات خاصی دارند و تحریم‌ها سبب اختلال در تامین قطعات شده است و این امر باعث تاخیر در انجام تعهدات می‌شود.
تعارض منافع در مجموعه شما چه قدر برای شما زیان آور بوده است؟
سنگ اندازی‌ها همه جا هست. در همه جای دنیا رقبا به دنبال رقابت هستند اما در حوزه ما جالبه که رقابت نیست. گاهی رقابت منجربه همکاری می‌شود. انشالله اگر پروژه‌های فشارافزایی چاه‌ها درحجم گسترده عملیاتی شود باعث شکوفایی و رونق کسب وکار‌ها می‌شود و شرایط بهبود می‌یابد. اما برخی مزیت‌هایی که ما داریم و شرکت‌های همکار ما ندارند این است که عمر بسیاری از لوله‌ها 25 ساله است و اگر زمان تعویض آن‌ها برسد این وظیفه شرکت مهندسي و ساخت تاسیسات دریایی ایران است که کار لوله گذاری را انجام دهد. زیرا چنانچه لوله‌های فرسوده به موقع تعمیر یا تعویض نشوند فاجعه زیست محیطی در خلیج فارس رخ خواهد داد.